Rozwody w Polsce – co warto wiedzieć?

5 listopada, 2019
rozwody-w-polsce-1280x515.jpg

Małżeństwo to taka umowa, gdzie (co do zasady) małżonkowie zakładają się o majątek wspólny, że pozostaną razem, aż do śmierci – jedni się zaśmieją, inni zapłaczą. Faktem jest jednak, że życie pisze scenariusze, które stawia niektórych z nas przed wyborem czy wziąć rozwód czy też żyć obok siebie.

Niewątpliwie decyzja o rozwodzie jest trudna. Towarzyszą jej gwałtowne emocje, które są największym przeciwnikiem moich klientów. Niezależnie od wykształcenia, statusu społecznego, siły charakteru czy cech osobowościowych pozornie prosta sprawa rozwodowa potrafi wyprowadzić z równowagi nawet najsilniejszego człowieka. Wynika to z faktu, że pomimo urazy, małżonkowie muszą rozstrzygnąć o kwestii ewentualnej winy, dalszych losów wspólnych małoletnich dzieci, ich utrzymania, majątku czy też wzajemnych zobowiązań.

Pozew o rozwód

Sporządzenie pozwu rozwodowego to dopiero początek procedury sądowej. Z punktu widzenia małżonka zainteresowanego rozwodem przygotowanie takiego pisma może wydawać się proste. Należy jednak ustrzec się błędu w osądzaniu współmałżonka poprzez pryzmat wiary we własną nieomylność. Z tych też względów zlecenie prowadzenia sprawy rozwodowej profesjonaliście pozwoli ustrzec się przed nieprzewidzianymi konsekwencjami po otrzymaniu odpowiedzi na pozew lub brakiem przygotowania do rozprawy rozwodowej.

Sam pozew o rozwód powinien czynić zadość dla pisma procesowego oraz być starannie przygotowany. Powinien zawierać wszystkie wnioski, uzasadnienie, załączniki i niezbędne opłaty. W trakcie sporządzania pozwu rozwodowego należy również mieć na uwadze to, że drugi małżonek z różnych przyczyn może bronić się przed orzeczeniem rozwodu lub podjąć walkę i dowodzić winy współmałżonka, a także walczyć o dalsze losy wspólnych małoletnich dzieci ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Niezależnie od powyższego, pozew o rozwód powinien zawierać żądanie powoda, czy ten domaga się orzeczenia rozwodu z winy czy też bez winy drugiego małżonka. Ponadto w pozwie rozwodowym można złożyć wnioski o:

  • orzeczenie w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron;
  • uregulowanie kontaktów z małoletnimi dziećmi;
  • orzeczenie alimentów na małoletnie dzieci stron lub na stronę;
  • ustalenie sposobu korzystania ze wspólnie zajmowanego mieszkania;
  • eksmisję małżonka;
  • dokonanie podziału majątku wspólnego (gdy nie doprowadzi to do nadmiernego przedłużenia postępowania).

Decyzja o rozwodzie jest sprawą indywidualną. Przed jej podjęciem warto zastanowić się nad separacją. Nie bez powodu zdaje się jednak być początkiem nowego życia i zerwaniem z samotnością w związku. Zlecenie jej prowadzenia adwokatowi pozwoli ustrzec się błędów wynikających z braku doświadczenia oraz podejmowania decyzji pod wpływem emocji.

Przesłanki rozwodu

Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Rozkład jest zupełny, jeżeli pożycie małżeńskie ustało na wszystkich jego płaszczyznach. Zupełny rozkład pożycia najczęściej przejawia się ustaniem małżeńskiej więzi duchowej (uczuciowej), fizycznej (intymnej) oraz gospodarczej.

Zupełny rozkład pożycia małżeńskiego

Podstawową więzią składającą się na wspólne pożycie małżeńskie jest więź duchowa. Aby orzec rozwód ten element pożycia małżeńskiego nie może wystąpić nawet w najmniejszym stopniu, by można było orzec o rozkładzie. Przedmiotowa więź została scharakteryzowana jako więź polegająca na wzajemnym pozytywnym stosunku uczuciowym małżonków, szacunku, zaufaniu, szczerości, lojalności, wyrozumiałości, na respektowaniu osobistych cech małżonka, uwzględnianiu jego osobistych potrzeb oraz gotowości do ustępstw oraz kompromisów (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2002 r., sygn. akt V CKN 741/00).

Więź fizyczna została scharakteryzowana jako wspólne pożycie małżeńskie, które co do zasady obejmuje utrzymywanie stosunków seksualnych między małżonkami. Zanik tej więzi może być przejawem zupełnego rozkładu pożycia małżonków, aczkolwiek może mieć również charakter usprawiedliwiony. Należy jednak mieć na uwadze, że ustanie wspólnoty fizycznej może w konkretnym przypadku nie stanowić objawu rozkładu, jeżeli wynika ono z okoliczności niezależnych od małżonków lub z ich zgodnej woli uzasadnionej okolicznościami życiowymi. Przykładem takiej sytuacji może być ustanie współżycia fizycznego na skutek choroby małżonka, rozłączenie małżonków spowodowane pobytem w szpitalu, długotrwałym wyjazdem służbowym, pracą zarobkową małżonków w różnych odległych od siebie miejscowościach, itp.

Z kolei więź gospodarcza utożsamiana jest z prowadzeniem przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego. Więź gospodarcza na ogół przejawia się we wspólnym zamieszkaniu, posiadaniu wspólnego majątku, prowadzeniu jednego gospodarstwa domowego, a także przygotowywaniu i wspólnym spożywaniu posiłków. Tak jak w przypadku więzi fizycznej brak wspólnoty gospodarczej może w danych okolicznościach nie stanowić objawu rozkładu, jeżeli wynika z okoliczności niezależnych od małżonków lub z ich zgodnej woli uzasadnionej okolicznościami życiowymi. Niemniej jednak, gdy jednak przy zupełnym braku więzi duchowej i fizycznej pozostały pewne elementy więzi gospodarczej, rozkład pożycia może być mimo to uznany za zupełny, jeśli utrzymanie elementów więzi gospodarczej (np. wspólnego mieszkania) wywołane zostało szczególnymi okolicznościami.

Trwały rozkład pożycia małżeńskiego

Trwałość rozkładu pożycia można stwierdzić dopiero, gdy rozkład jest już zupełny. W świetle orzecznictwa SN, rozkład pożycia jest trwały, gdy brak jest perspektyw (widoków) powrotu małżonków do wspólnego pożycia. Do uznania, że rozkład jest trwały nie jest konieczne stwierdzenie, że powrót małżonków do pożycia jest bezwzględnie wyłączony. Wystarczy oparta na doświadczeniu życiowym ocena, że w okolicznościach sprawy powrót małżonków do wspólnego pożycia nie nastąpi. Należy przy tym mieć na uwadze indywidualne cechy charakteru małżonków.

Zupełny i trwały rozkład pożycia jako przesłanki niewystarczające do rozwiązania małżeństwa

Istnieją jednak sytuacje, kiedy zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego jest niewystarczający do orzeczenia rozwodu. Ma to miejsce w sytuacji, kiedy to wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Skontaktuj się z nami – prawnik Opole.